Dla dziecka jąkanie może oznaczać znacznie więcej niż powtarzanie sylab czy przedłużanie dźwięków. Może wiązać się z napięciem, frustracją, obawą przed mówieniem lub trudnością w zabieraniu głosu w grupie. Nie każde dziecko doświadcza tych trudności w taki sam sposób — dlatego tak ważne jest uważne, indywidualne podejście.
Jąkanie to zaburzenie płynności mowy, które może przejawiać się m.in. powtarzaniem dźwięków, sylab lub słów, przeciąganiem głosek oraz blokami, czyli chwilami, w których wypowiedź zostaje zatrzymana.
Nie wynika z braku wiedzy, nieśmiałości ani błędów wychowawczych. Nie jest też czymś, czego dziecko powinno się wstydzić.
Jak możemy wspierać dziecko?
🌿 Dajmy mu czas. Nie poganiajmy go, nawet gdy chcemy pomóc.
🌿 Słuchajmy treści, a nie tylko sposobu mówienia. Dziecko potrzebuje poczucia, że jego myśli, emocje i pomysły są ważne.
🌿 Modelujmy spokojną komunikację. Mówmy w naturalnym, nieco mniej pośpiesznym tempie i zostawiajmy przestrzeń na wypowiedź każdego członka rodziny.
🌿 Nie zawstydzajmy i nie poprawiajmy na siłę. Polecenia typu „weź oddech”, „uspokój się” czy „mów wolniej” nie są uniwersalnym rozwiązaniem i mogą zwiększać presję związaną z mówieniem.
🌿 Rozmawiajmy o jąkaniu, jeśli dziecko tego potrzebuje. Możemy pokazać mu, że trudności w mówieniu nie odbierają mu prawa do zabierania głosu, wyrażania siebie i bycia wysłuchanym.
Zgodnie z podejściem podkreślanym w polskich publikacjach Katarzyny Węsierskiej oraz w zaleceniach amerykańskiej organizacji ASHA, wsparcie dziecka nie powinno ograniczać się wyłącznie do obserwowania płynności mowy.
Ważne są również:
💚 emocje i doświadczenia dziecka;
💚 sposób komunikowania się całej rodziny;
💚 reakcje otoczenia i sytuacje, w których dziecko mówi z większą trudnością;
💚 indywidualnie dobrane cele i metody terapii.
Rodzice mogą stać się ważnymi partnerami w terapii, ucząc się, jak wspierać dziecko na co dzień. W zależności od wieku, potrzeb i obrazu trudności specjalista może zaproponować konsultację, obserwację lub odpowiednio dobrane postępowanie terapeutyczne.
Pamiętajmy: celem pomocy nie jest wyłącznie płynniejsza mowa. Ważne jest także to, aby dziecko mogło mówić bez lęku przed oceną, swobodnie uczestniczyć w rozmowach i czuć, że ma prawo do własnego głosu.
Jeśli zauważasz u swojego dziecka niepłynności mowy, nie musisz samodzielnie rozstrzygać, czy są one rozwojowe, czy wymagają specjalistycznego wsparcia. Warto skonsultować się z logopedą mającym doświadczenie w diagnozie i terapii jąkania.
Zapraszamy do kontaktu z naszą poradnią. Wspólnie poszukamy najlepszego sposobu wsparcia dla Twojego dziecka i całej rodziny.