Najważniejsze zmiany dotyczące wydawania orzeczeń i opinii 2026 r.
2 marca 2026 r. Minister Edukacji podpisała rozporządzenie w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych.
Nowe przepisy mają na celu podniesienie jakości świadczonych usług, usprawnienie organizacji pracy poradni oraz większe oparcie diagnozy na ocenie funkcjonowania ucznia.
Najważniejsze zmiany wprowadzone rozporządzeniem:
- Zmiany w składzie zespołu orzekającego:
- lekarz nie będzie już stałym członkiem zespołu, w jego skład wejdzie wtedy, gdy do wniosku zostanie dołączona dokumentacja medyczna,
- za zgodą rodziców lub pełnoletniego ucznia mogą uczestniczyć w posiedzeniu zespołu orzekającego z głosem doradczym m.in.: asystent międzykulturowy, osoba posługująca się językiem kraju pochodzenia dziecka, tłumacz języka migowego oraz przedstawiciel zawodu medycznego w zakresie opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień.
- Procedura składania wniosków:
- wnioski będzie można składać zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej,
- w przypadku wniosków elektronicznych zastosowanie będą miały przepisy dotyczące doręczeń elektronicznych,
- elektroniczne kopie dokumentów dołączanych do wniosku będą musiały być potwierdzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym zgodnie z ustawą o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne,
- obowiązek podpisania wniosku przez oboje rodziców, jeśli wniosek podpisuje tylko jeden z nich, musi złożyć oświadczenie wyjaśniające brak podpisu drugiego, co ogranicza pomijanie jednego z opiekunów w sprawach dotyczących dziecka, o ile nie został ona pozbawiony władzy rodzicielskiej.
- Nowe wymogi i standardy:
Szkoły, przedszkola i inne placówki będą zobowiązane do systematycznego przekazywania informacji poradniom o funkcjonowaniu dziecka lub ucznia. Proces diagnostyczny musi obejmować ocenę funkcjonowania dziecka, a narzędzia diagnostyczne powinny być oparte na dowodach naukowych, dobrane odpowiednio dla wieku i poziomu rozwoju oraz używane przez odpowiednio przygotowanych specjalistów. Dokument ten będzie uwzględniony podczas diagnozy prowadzonej w poradni.
- Zmiany w zakresie właściwości poradni:
Istotna zmiana ma wejść w życie 1 września 2026 r. Od tego dnia orzeczenia i opinie dla dzieci niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących oraz dla dzieci z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, będą wydawały poradnie właściwe ze względu na miejsce zamieszkania. Nadal będą mogły działać poradnie specjalistyczne, jednak organ prowadzący określi obszar ich działania.
- Wymagana dokumentacja:
Rozporządzenie określa szczegółowo dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o wydanie orzeczenia lub opinii. Dotyczy to m.in.:
- oświadczeń i zgód związanych z udziałem osób w posiedzeniu zespołu,
- potwierdzenia statusu prawnego wnioskodawcy,
- do wniosku o wydanie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego z powodu niepełnosprawności będzie trzeba dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia wystawione przez lekarza specjalistę właściwego dla danej niepełnosprawności lub lekarza w trakcie specjalizacji, pod warunkiem, że świadczenie jest finansowane ze środków publicznych albo realizowane w jednostce prowadzącej szkolenie specjalistyczne:
- w przypadku niewidzenia albo słabego widzenia – okulisty,
- w przypadku niesłyszenia albo słabego słyszenia – audiologa, foniatry, otolaryngologa dziecięcego lub otolaryngologa,
- w przypadku niepełnosprawności ruchowej, w tym afazji – neurologa dziecięcego, ortopedy i traumatologa narządu ruchu lub specjalisty rehabilitacji medycznej,
- w przypadku autyzmu, w tym zespołu Aspergera – psychiatry dzieci i młodzieży lub psychiatry.
- Przekazywanie orzeczeń do szkół i przedszkoli:
Za zgodą rodziców, udzielonej już na etapie składania wniosku orzeczenia będą przekazywane bezpośrednio do przedszkola, szkoły lub placówki, do której uczęszcza dziecko lub uczeń. Rodzice będą musieli wyrazić na to zgodę przy składaniu wniosku. Brak zgody spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.
- Wydłużenie terminu rozpatrywania odwołań:
Kurator oświaty będzie miał 21 dni na rozpatrzenia odwołania od orzeczenia (dotychczas termin ten wynosił 14 dni).
- Terminy wejścia w życie przepisów:
Rozporządzenie wejdzie w życie po 14 dniach od ogłoszenia. Wyjątkiem są przepisy przesunięte
na 1 września 2026 r. w szczególności dotyczące:
- obowiązkowego wydawania orzeczeń i opinii przez poradnie właściwe ze względu
na miejsce zamieszkania dziecka, - włączenia do procedury diagnostycznej oceny funkcjonowania ucznia sporządzonej przez przedszkole, szkołę lub placówkę przed wydaniem orzeczenia przez poradnię.
Materiały